Chirurgia twarzowo-szczękowa to dziedzina medycyny, łączącej ze sobą cząstki medycyny ogólnej, chirurgii stomatologicznej i plastycznej. Zajmuje się leczeniem schorzeń jamy ustnej także zębów, tkanek miękkich, szczęki oraz twarzoczaszki.
Na oddział chirurgii twarzowo-szczękowej trafiają złożone przypadki, takie jak uszkodzenia lub zniekształcenia jamy ustnej. Dotyczy to również kuracji chronicznych stanów zapalnych oraz wyrywania zębów mądrości, redukcji wad zgryzu, czy wstawiania implantów.
Chirurg stomatolog, to nie jest lekarz dentysta. Mają wspólny zakres działania, ale to zupełnie odrębne dziedziny zabiegowe. Dział stomatologiczny trudni się leczeniem jedynie w obrębie jamy ustnej. Natomiast chirurgia szczękowa zawiera w sobie leczenie w zakresie twarzowej części czaszki, dlatego jest szerszym pojęciem.
Odkształcenie twarzy może być skutkiem wrodzonych lub nabytych wad zgryzu, takich jak: wysunięta żuchwa, tyłozgryz, zgryz głęboki czy zgryz otwarty to jedne z najpowszechniejszych problemów, w których specjalizuje się chirurg szczękowy. Zniekształcenie twarzoczaszki może również nastąpić na skutek urazów mechanicznych – pobicia, wypadku samochodowego lub upadku. Chirurg szczękowo-twarzowy może także poprawić estetykę twarzy pacjenta, nadając pożądany kształt czy proporcje podbródkowi.
Zatrzymanie zębów jest wtedy, gdy przestają rosnąć, lecz nie wyrzynają się nad błonę śluzową lub kształcą się w środku kości. Powoduje to niebezpieczny stan zapalny, mogą też wypchać pobliskie zęby w inne, co wiąże się z nieprzyjemnymi dolegliwościami bólowymi. Zwykle zatrzymanie zębów dotyczy ósemek. Chirurg szczękowo-twarzowy gwarantuje ich usunięcie.
Zaangażowanie chirurga szczękowo-twarzowego to niezbędne działanie, gdy guz lub torbiel wyrośnie niedostępnym położeniu lub w zbliżeniu do zatok szczękowych. Chirurg również leczy stany zapalne kości, pochodzące od zębów.
Do złamań może dojść w rezultacie wypadku, silnego uderzenia czy urazu. Tego typu zabiegi chirurgii twarzowo-szczękowej wykonuje się w znieczuleniu miejscowym. W poważnych przypadkach stosowane jest znieczulenie ogólne. W obszarze złamania zwykle umieszczane są odpowiednie szyny, protezy bądź metalowe mikropłytki. Przybierają one różne kształty, ze względu na możliwość nadawania im odpowiedniego kształtu, do uszkodzonej kości.
Ten zabieg dotyczy głównie zębów jedno-korzeniowych i jest on konieczny w przypadku, gdy przekształcenia w wierzchołku korzenia doprowadzają do stanów zapalnych żuchwy. Kwalifikują się też efekty choroby przy wierzchołku korzenia, zapalanie w przypadku utknięcia ciała obcego, złamanie korzenia zęba z martwą miazgą. W przypadku resekcji nie ma potrzeby wyrywania całego zęba. Likwiduje się zwłaszcza powody dolegliwości. Usuwany jest zaledwie zmieniony fragment korzenia. Pacjent jest pod znieczuleniem w trakcie zabiegu. Po wyjęciu zmienionej tkanki razem z wierzchołkiem korzenia, zabezpiecza przed powstaniem kolejnego stanu zapalnego, dzięki uszczelnieniu kanału i uzupełnieniu ubytku.
Zwykle dotyczy kłów. Gdy ząb, w procesie rozwoju miał niewiele miejsca w szczęce lub wykrzywił się, ortodoncyjnie wstawia się go do łuku zębowego. Po określeniu jego położenia diagnostyką radiologiczną, odkrywa się go chirurgicznie i przytwierdza zamek ortodontyczny, by przemieścił się na właściwe miejsce w łuku zębowym.
Braki w zębach są rezultatem rozmaitych przyczyn. Zwykle jest to zaniedbanie higieny jamy ustnej, cukrzyca czy osteoporoza, wypadek lub palenie tytoniu. Chirurg szczękowo-twarzowy, oferuje możliwość wypełnienia ubytków , poprzez wszczepienie implantów zębów. Taki zabieg ma dużo zalet, na przykład gwarantuje pełną estetykę i funkcje, podobne do naturalnych zębów.
Chirurg szczękowo-twarzowy zajmuje się zabiegami na tkankach miękkich i kostnych, aby poprawić estetykę twarzy. Odbywają się również przed leczeniem protetycznym czy wszczepieniem implantów zębowych. Kuracja ma wówczas na celu usunięcie nierówności, fałdek czy zgrubień, po to by jama ustna realizowała warunki utrzymania ruchomej protezy. Takie zabiegi obejmują też rozszczepienie wyrostka zębodołowego, powiększenie gęstości tkanki kostnej lub poprawy dna jamy nosowej i zatoki szczękowej.
Na konsultację u chirurga szczękowego niezbędne jest skierowanie. Może je wystawić każdy każdego lekarza – nie tylko stomatologa, ale także lekarza rodzinnego. Wyłącznie pacjenci po urazach albo w ostrych stanach zapalnych zostaną przyjęci bez skierowania.
Plusem jest to, że wizyta u chirurga szczękowo-twarzowego jest możliwa na NFZ w przychodniach, mających zawarte umowy na świadczenia z zakresu chirurgii szczękowej. Czas oczekiwania zazwyczaj zależy od ilości pacjentów i wielkości miasta.
